تبیین جایگاه پیامبر اکرم(ص) در سیره اهل بیت(ع) + فیلم

«محمد رسول الله(ص)» نامی سرتاسر برکت و خوبی که همراه خود کلمات سنگینی مانند عدالت، مهربانی، سخاوت، بزرگی، بخشش و فضایل دیگر را با خود حمل می کند و یکی از پررنگ ترین آثار این انسان بزرگ تاریخ؛ وحدت است. برای شناخت وسعت وجودی برترین انسان تاریخ باید به بهترین های بشر یعنی اهل بیت(ع) عصمت و طهارت مراجعه کرد. از آنجا که میلاد با سعادت اسوه حسنه تاریخ بشر با ولادت امام صادق(ع) همزمانی دارد، می خواهیم رسول خدا(ص) را از دیدگاه یکی از فرزندانش بشناسیم و از  این روی با حجت الاسلام والمسلمین حامد منتظری مقدم، عضو هیئت علمی موسسه امام خمینی(ره) به گفتگو پرداختیم که مشروح آن را می خوانیم:

ایکنا_ مهمترین ابعاد شخصیتی پیامبر چیست و چگونه می توان از آن الگوگیری کرد؟

رهبر شهید ایران تاکید داشتند که «زندگی پیغمبر(ص) را میلی متری باید مطالعه کرد» و این سخن بسیار دقیق و عمیق است، چراکه هر لحظه از زندگی پیامبر اکرم(ص) یک حادثه، درس و جلوه عظیم انسانی است و باید ابعاد مختلف شخصیت ایشان را با دقت مورد مطالعه قرار داد، خداوند متعال رسول خود را اسوه حسنه و الگوی شایسته برای همه انسان ها و به طور خاص برای مسلمانان معرفی کرده است «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ؛ یقینا برای شما در [روش و رفتار] پیامبر خدا الگوی نیکویی است.»(احزاب/22) از سوی دیگر، در آیه دیگری از زبان پیامبر(ص) می فرماید: « قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ یُوحَی إِلَیَّ أَنَّمَا إِلَهُکُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ؛ بگو: جز این نیست که من هم بشری مانند شمایم که به من وحی می شود که معبود شما فقط خدای یکتاست »(کهف/110)، یعنی پیامبر(ص)؛ انسانی همانند دیگر انسان ها است، با این تفاوت که به او وحی می شود، این دو آیه به دو بُعد مهم شخصیت پیامبر اکرم(ص) اشاره دارد، یک بُعد انسانی و یک بُعد الهی و وحیانی. var player = videojs('player_973610_4391308',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/ed548114Zjo0NDA5OTk0LmpwZ3xmdWk6NDMwMjIzOXxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4391308',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4391308"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4391308"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); «بَشَرٌ مِثْلُکُمْ» امکان الگوبرداری از پیامبر(ص) را برای انسان ها یادآوری می کند، زیرا ایشان انسانی مانند ما است و «یُوحَی إِلَیَّ» ضرورت، اهمیت و جایگاه این الگوبرداری را نشان می دهد، چراکه شخصیت پیامبر(ص) شخصیتی انسانی در کنار یک شخصیت الهی و وحیانی است، درواقع باید این دو بُعد از شخصیت پیامبر(ص) به صورت متوازن معرفی شود. تا جامعه بتواند از این شخصیت الگوبرداری کند.

ایکنا_ اهل بیت(ع) چه جایگاهی در تثبیت سیره نبوی داشتند؟

اهل بیت(ع) نیز در معرفی پیامبر(ص) بر هر دو جنبه انسانی و وحیانی شخصیت ایشان تأکید داشتند، ائمه شیعه(ع) با تأسی به آموزه های قرآن کریم، علاوه بر معرفی جنبه انسانی پیامبر، جنبه الهی و وحیانی ایشان را معرفی می کردند، در جنبه وحیانی؛ رسالت، مقامات و کمالات معنوی پیامبر(ص) مورد توجه قرار می گرفت و در جنبه انسانی نیز بر پایداری و استقامت ایشان در انجام رسالت تأکید می شد. پیامبر(ص) شخصیت اول جهان اسلام است، اما این جایگاه از همان ابتدا با تهدیدهای فرهنگی و سیاسی بسیار خطرناکی مواجه بود و از این روی، اهل بیت(ع) در طول تاریخ تلاش کردند تا جایگاه محوری پیامبر(ص) در جامعه اسلامی تثبیت شود. این مجاهدت ها موجب شد تا جایگاه پیامبر(ص) از تهدیدهای مختلف در امان بماند و به عنوان محور جهان اسلام و شخصیت اول امت اسلامی تثبیت شود که در میان ائمه اطهار(ع)، بیشترین سهم در این زمینه متعلق به امیرالمؤمنین علی(ع) است. تهدیدهای سیاسی و فرهنگی در دوره امامت ایشان بسیار جدی بود و پس از آن نیز فرصت فرهنگی و تربیتی استثنایی که در زمان امام صادق(ع) فراهم شد، زمینه ای ایجاد کرد تا ایشان سهم بسیار بزرگی در این عرصه ایفا کنند. اهل بیت(ع) چهار روش را برای تثبیت جایگاه پیامبر(ص) به کار می گرفتند که نخست، ارتقای شناخت همگان نسبت به رسول خدا(ص)، دوم؛ تعمیق پیوند عاطفی و انگیزشی مردم با پیامبر(ص)، سوم؛ استناد به سخن و روش پیامبر(ص) و چهارم، تکریم اشخاص و امور منسوب به پیامبر(ص) بود. در کتاب شریف کافی(-اصول کافی ج1 444 و 445.)، خطبه ای از امام صادق(ع) نقل شده که در آن حضرت، ویژگی های بسیار زیبایی از رسول اعظم(ص) را بیان می کند. var player = videojs('player_631491_4391309',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/e1178144Zjo0NDEwMDAwLmpwZ3xmdWk6NDMwMjI0NHxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4391309',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4391309"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4391309"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); «محمد بن عبدالله(ص) در حریم عزت تولد یافت، در خاندان شرافت اقامت گزید، حسب و نسبش آلوده نگشت، صفاتش را دانشمندان بیان کردند و حکمیان در وصفش اندیشه کردند، او پاکدامنی بی نظیر، هاشمی نسبی بی مانند و بی مانندی از اهل مکه بود. حیا صفت او بود و سخاوت طبیعتش، بر متانت ها و اخلاق نبوت سرشته شده بود. اوصاف خویشتن داری های رسالت بر او مهر شده بود تا آن گاه که مقدرات و قضا وقدر الهی عمر او را به پایان رسانید و حکم حتمی پروردگار او را به سرانجامش منتهی ساخت. هر امتی، امت پس از خود را به آمدنش مژده داد. نسل به نسل از حضرت آدم تا پدر بزرگوارش عبدالله هر پدری او را به پدر دیگر تحویل داد، اصل و نسبش به ناپاکی آمیخته نشد و ولادت او با ازدواج نامشروع پلید نگشت. ولادتش در بهترین طایفه، گرامی ترین نواده (بنی هاشم)، شریف ترین قبیله (فاطمه مخزومیه) و محفوظ ترین شکم باردار (آمنه دختر وهب) و امانت دارترین دامن بود. خدا او را برگزید، پسندید و انتخاب کرد، سپس کلیدهای دانش و سرچشمه های حکمت را به او داد. او را مبعوث کرد تا رحمت بر بندگان و بهار جهانیان باشد. خداوند کتابی را بر او نازل کرد که بیان و توضیح هر چیزی در آن است و آن را به لغت عربی بدون هیچ انحرافی قرار داد به امید این که مردم پرهیزکار شوند. آن را برای مردم بیان کرد و معارف آن را روشن ساخت و با آن دینش را آشکار ساخت و واجباتی را لازم شمرد و حدودی را برای مردم وضع و بیان کرد. آن ها را برای مردم آشکار کرد و آن ها را آگاه ساخت. آن حضرت در آن امور راهنمایی به سوی نجات و نشانه های هدایت به سوی خدا است. رسول خدا (ص) رسالتش را تبلیغ کرد، ماموریتش را آشکار ساخت، بارهای سنگین نبوت را که به عهده گرفته بود، به منزل رسانید و به خاطر پرورگارش صبر کرد و در راهش جهاد کرد. با برنامه ها و انگیزه هایی که برای مردم پی ریزی کرد و مناره هایی که نشانه های آن را بر افراشت برای امتش خیرخواهی کرد و آن ها را به سوی نجات و رستگاری فرا خواند و به یاد خدا تشویق و به راه هدایت دلالت کرد تا مردم پس از او گمراه نشوند.» این تعبیر «بهار جهان» درباره پیامبر(ص) تعبیر بسیار زیبایی است و امام صادق(ع) در ادامه می فرماید خداوند کتابی بر پیامبر نازل کرد که بیانگر هر چیزی است و پیامبر(ص) رسالت خود را ابلاغ کرد، در برابر آن جاهلیت گسترده صبر و در راه خدا جهاد کرد و امت خود را به راه هدایت رهنمون شد، همچنین امام صادق(ع) در این روایت بر دلسوزی و مهربانی پیامبر(ص) نسبت به مردم نیز تأکید می کند و این توصیفات نشان می دهد که برای شناخت شخصیت پیامبر(ص)، باید مجموعه ای از ویژگی های انسانی، اخلاقی، معنوی و رسالتی ایشان را در کنار یکدیگر قرار داد و بررسی کرد.

ایکنا - با توجه به شرایط حاکم بر جامعه جاهلی، پیامبر اکرم(ص) چگونه با انحرافات فکری و اجتماعی آن دوران مقابله کردند و استقامت و صبر ایشان چه نقشی در نجات جامعه و تحقق اهداف رسالت داشت؟

اصطلاح «جاهلیت» یک اصطلاح قرآنی است که فضای حاکم بر جامعه عصر پیامبر(ص) را پیش از بعثت توصیف می کند و جاهلیت در تمام ابعاد جامعه، از جمله ابعاد فکری، اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی رسوخ کرده بود و پیامبر(ص) در برابر همه این ابعاد جاهلی ایستاد، البته جاهلیت تنها به مردم جزیره العرب اختصاص نداشت. اعراب جاهلیت یکی از نقاط اوج این وضعیت بودند، اما انسان عصر جاهلی در هر نقطه ای از جهان با چند گرفتاری اساسی مواجه بود. نخست؛ شناخت او از مبدأ هستی و خداوند متعال منحرف شده بود و به انواع پرستش های انحرافی گرفتار بود و دوم؛ فردگرایی شدید بر زندگی او حاکم بود و هرکس در پی جلب حداکثری منفعت برای خود بود و سوم؛ انسان جاهلی به دنبال آزادی بی قید و شرط و رهایی از هرگونه محدودیت بود. پیامبر(ص) در چنین فضایی آمد و انسان را به توحید و بندگی خدا دعوت کرد و فرمود «لا إله إلا الله»، درواقع دعوت به توحید و معرفی خدای یگانه، مقابله ای با انحراف در شناخت مبدأ هستی بود و دعوت به بندگی خدا نیز انسان را از رهاشدگی و منفعت طلبی فردی نجات می داد. «امام صادق(ع) بیان می کنند که از پیامبر(ص) سؤال شد: دوست داشتنی ترینِ مردم در نزد خداوند کیست؟ فرمود: «آن که برای مردم، سودمندتر باشد.»(الکافی، ج2، ص164) که این تعبیر، نقطه مقابل فردگرایی حاکم بر عصر جاهلیت است. امام صادق(ع) در روایت دیگری با اشاره به آیه «وَکُنْتُمْ عَلَی شَفَا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَکُمْ مِنْهَا کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَکُمْ آیَاتِهِ لَعَلَّکُمْ تَهْتَدُونَ؛ و بر لب گودالی از آتش بودید، پس شما را از آن نجات داد؛ خدا این گونه، نشانه های [قدرت، لطف و رحمت] خود را برای شما روشن می سازد تا هدایت شوید.»(آل عمران/103) این آیه تصریح می کند این مردم که در لبه حفره ای از آتش بودند، به وسیله رسول خدا(ص) نجات پیدا کردند و این تعبیر قرآنی، تصویر بسیار گویایی از وضعیت جامعه جاهلی و نقش نجات بخش پیامبر(ص) ارائه می کند. یکی دیگر از ابعاد مهم شخصیت انسانی پیامبر(ص)؛ استقامت، صبر و پایداری ایشان در انجام این رسالت سنگین بود و امام صادق(ع) در روایتی از کتاب کافی(جلد2، ص88) نقل می کند که حضرت به یکی از دوستانش فرمود: «کسی که صبر کند، مدتی کوتاه صبر می کند و به دنبال آن پیروزی است؛ و کسی که بی تابی می کند مدتی کوتاه بی تابی می کند و سرانجام آن شکست است. سپس فرمود: بر تو باد صبر و شکیبایی در تمام کارها؛ زیرا خداوند بزرگ، محمد(ص) را مبعوث کرد و به او دستور صبر و مدارا داد و فرمود در مقابل آنچه آنها می گویند شکیبایی کن و در صورت لزوم از آنها جداشو؛ اما نه جدا شدنی که مانع دعوت به سوی حق گردد. var player = videojs('player_699639_4391310',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/ed548114Zjo0NDA5OTk0LmpwZ3xmdWk6NDMwMjIzOXxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4391310',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4391310"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4391310"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); «و نیز فرمود: با استفاده از نیکی ها به مقابله با بدی ها برخیز که در این هنگام آنها که با تو عداوت و دشمنی دارند، همچون دوست گرم و صمیمی خواهند شد و به این مقام جز صابران و جز کسانی که بهره عظیمی از ایمان دارند نخواهند رسید. سپس افزود: پیامبر(ص) صبر و شکیبایی پیشه کرد تا این که انواع تیرهای تهمت را به سوی او پرتاب کردند و مجنون و ساحرش خواندند و شاعرش نامیدند و در دعوای نبوت تکذیبش کردند، سینه پیامبر از سخنانشان تنگ شد، خداوند این سخن را براو نازل کرد: می دانیم که سینه ات از سخنان آنها تنگ می شود، اما تسبیح و حمد پروردگارت را به جای آور و از سجده کنندگان باش که این عبادت ها به تو آرامش می بخشد.» «باردیگر او را تکذیب کردند و متهم ساختند، او اندوهگین شد خداوند این سخن را براو نازل کرد که می دانیم سخنان آنها تو را غمگین می کند؛ اما بدان! هدف آنها تکذیب تو نیست، این ظالمان آیات خدا را تکذیب می کنند. پیامبرانی که پیش از تو بودند آماج تکذیب قرار گفتند، اما شکیبایی پیشه کردند، آنها آزار شدند و صبر کردند تا یاری ما فرا رسید، پیامبر باز هم شکیبایی کرد تا آن که از حد گذراندند، نام خود را به بدی بر زبان جاری کردند و تکذیب نمودند.» «پیامبر(ص) فرمود: خداوندا من در مورد خودم و خاندانم و آبرویم شکیبایی کردم، اما در برابر بدگویی به مقام مقدس تو نمی توانم شکیبایی کنم، باز هم خداوند او را امر به صبر کرد و فرمود: در برابر آنچه می گویند شکیبا باش. سپس می افزاید: به دنبال آن، پیامبر(ص) در تمام حالات و در برابر همه مشکلات شکیبا بود، و همین سبب شد که خدا او را بشارت دهد که درخاندانش امامان پیدا می شوند، و این امامان را توصیه به صبر کرد. اینجا بود که پیامبر(ص)فرمود: «الصبر من الا ایمان کالراس من الجسد؛ صبر در برابر ایمان همچون سر است در مقابل تن.» و سرانجام این استقامت و صبر، سبب پیروزی او بر مشرکان شد و دستور انتقام گرفتن از آن ستمگران که قابل هدایت نبودند صادر گردید و طومار عمر آنها به دست پیامبر(ص) و دوستانش درهم نوریده شد، این پاداش آنها در دنیا بود، علاوه بر پاداش هایی که در آخرت برای آنها ذخیره شده است.» سپس امام صادق(ع) افزود: کسی که شکیبایی کند و آن را به حساب خدا بگذارد، از دنیا بیرون نمی رود تا خداوند چشمش را با شکست دشمنانش روشن کند، علاوه بر پاداش هایی که برای آخرت او ذخیره خواهد کرد. این تعبیر نشان می دهد که صبر یک ویژگی حاشیه ای نیست، بلکه از ارکان اساسی ایمان به شمار می رود. وقتی سخن از کمالات و مقامات رسول خدا(ص) به میان می آید، ظرفیت این بحث بسیار گسترده است و ما در برابر این عظمت، تنها می توانیم به اندازه توان و تشنگی خود از معارف مربوط به پیامبر(ص) بهره بگیریم.

ایکنا - با توجه به روایات امام صادق(ع)، ایشان چگونه ابعاد مختلف شخصیت پیامبر اکرم(ص) را برای مردم تبیین می کردند و چه ارتباطی میان محبت و الگوگیری از پیامبر(ص)، توحید و ولایت اهل بیت(ع) وجود دارد؟

«حسین بن عبدالله می گوید: به امام صادق(ع) عرض کردم: آیا رسول خدا(ص) سرور فرزندان آدم بود؟ آن حضرت فرمود: قسم به خدا, او سرور همه مخلوقات خداوند بود. خدا هیچ مخلوقی را بهتر از محمد(ص) نیافرید.» همچنین امام صادق(ع) در حدیث دیگری فرمود: چون رسول خدا(ص) را به معراج بردند جبرئیل تا مکانی با وی همراه بود و از آن به بعد او را همراهی نمی کرد. پیامبر(ص) فرمود: جبرئیل, در چنین حالی مرا تنها می گذاری؟! جبرئیل گفت: تو برو. سوگند به خدا در جایی قدم گذاشته ای که هیچ بشری قدم نگذاشته و بیش از تو بشری به آن جا راه نیافته است( اصول کافی, ترجمه سید جواد مصطفوی, ج 2, ص 325.) پیامبر(ص) با توجه به ظرفیت عقل و فهم مردم سخن می گفت و این مسئله در تربیت و گفت وگو با مخاطبان اهمیت زیادی دارد، انسان باید متناسب با سطح شناخت و درک مخاطب با او سخن بگوید و پیامبر(ص) نیز چنین شیوه ای را در پیش می گرفت. امام صادق(ع) با استناد به آیه «وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَیَرَی اللَّهُ عَمَلَکُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ؛ و بگو: عمل کنید یقینا خدا و پیامبرش و مؤمنان اعمال شما را می بینند.» اشاره می کنند که اعمال انسان ها از سوی خداوند، رسول خدا(ص) و مؤمنان که منظور ائمه اطهار(ع) هستند، دیده می شود. تیتر و لید امام صادق(ع) همچنین از جایگاه بسیار والای پیامبر(ص) در قیامت سخن گفتند، هنگامی که درجه و مقام رسول خدا(ص) آشکار شود، هیچ پیامبر، شهید و صدیقی نیست مگر اینکه می گوید خوشا به حال کسی که چنین درجه ای دارد و پیامبر(ص) همچنین از مقام شفاعت بسیار عظیمی برخوردار است. یکی از روش های مهم امام صادق(ع) برای معرفی پیامبر(ص)، پیوند دادن عواطف مخاطبان با رسول خدا(ص) بود که گزارش هایی از بزرگان اهل سنت نیز در این زمینه وجود دارد. «مالک بن انس» از امامان چهارگانه اهل سنت، هنگامی که از پیامبر(ص) یاد می کرد، چهره اش تغییر می کرد و در پاسخ به علت این حالت گفته بود که امام جعفر بن محمد(ع) را دیده است که هرگاه نزد ایشان از پیامبر(ص) یاد می شد، چهره اش زرد می شد و همچنین ندیدم امام صادق(ع) بدون وضو از پیامبر(ص) حدیث نقل کند. امام صادق(ع) ماجرای مردی روغن فروش را نقل می کند که علاقه زیادی به پیامبر(ص) داشت و هر روز پیش از رفتن به محل کار خود نزد پیامبر(ص) می آمد و با علاقه و محبت به ایشان نگاه می کرد و مدتی نیامد و پیامبر(ص) سراغ او را گرفت و وقتی گفتند از دنیا رفته است، پیامبر(ص) درباره او فرمود که در زندگی خطاهایی داشت، اما امین و راستگو بود و هرکس مرا دوست بدارد، خداوند او را خواهد آمرزید. امام صادق(ع) همچنین ماجرای کنیزی از انصار را نقل می کند که در مسجد نزد پیامبر(ص) آمد و چند بار گوشه لباس حضرت را گرفت، پیامبر(ص) تصور کرد که او کاری با حضرت دارد و هر بار بلند شد، اما کنیز چیزی نگفت. سرانجام در مرتبه چهارم رشته نخی از لباس پیامبر(ص) گرفت و رفت. وقتی مردم به او اعتراض کردند که چرا پیامبر(ص) را اذیت کرده است، توضیح داد که بیماری در خانه دارد و برای شفا گرفتن، رشته ای از لباس پیامبر(ص) را می خواسته است. var player = videojs('player_190415_4391311',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/e1178144Zjo0NDEwMDAwLmpwZ3xmdWk6NDMwMjI0NHxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4391311',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4391311"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4391311"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); نقل این ماجراها از سوی امام صادق(ع)، تنها بیان یک حادثه تاریخی نیست، بلکه برای ایجاد و تعمیق پیوند عاطفی مسلمانان با پیامبر(ص) است؛ اینکه محبت به رسول خدا(ص) باید در زندگی مسلمانان حضور واقعی داشته باشد. هارون، از اصحاب امام صادق(ع)، نقل می کند که چند روزی خدمت امام نرسیده بود و وقتی بازگشت، امام علت غیبت او را جویا شد و او گفت صاحب پسری شده است، امام صادق(ع) تبریک گفت و پرسید چه نامی برای فرزندت انتخاب کرده ای؟ وقتی پاسخ داد «محمد»، امام صادق(ع) صورت خود را به سمت زمین فرود آورد، به گونه ای که نزدیک بود صورتش به زمین برسد و در همان حال می فرمود: «محمد، محمد، محمد» و سپس فرمود: جانم، فرزندانم، خاندانم، پدر و مادرم و همه اهل زمین فدای رسول خدا(ص).(کافی/ج6/ص39) امام صادق(ع) درباره شبیه ترین افراد به پیامبر(ص) فرمودند: «شبیه ترین فرد به پیامبر کسی است که خوش اخلاق ترین، نرم خوترین و نیکوکارترین فرد در رفتار با خویشان خود باشد؛ برادران دینی خود را بیشتر دوست بدارد، بردبار باشد، خشم خود را فرو ببرد، اهل گذشت و باانصاف باشد.» اگر بخواهیم از این گفت وگو در ایام میلاد پیامبر(ص) و امام صادق(ع) نتیجه گیری کنیم، باید گفت در معرفی امام صادق(ع) از پیامبر(ص)، هم به جنبه های انسانی و هم به جنبه الهی و وحیانی ایشان توجه شده است، امام صادق(ع) و دیگر اهل بیت(ع) در معرفی پیامبر(ص) بر استقامت و پایداری ایشان در انجام وظیفه سنگین رسالت تأکید داشتند و در عین حال ضرورت توجه به پیامبر(ص) به عنوان یک الگو را یادآوری می کردند. این الگوگیری نیز به شناخت شخصیت انسانی و در عین حال الهی و وحیانی پیامبر(ص) بازمی گردد. برآیند همه این معارف آن است که شناخت پیامبر(ص) باید ما را به توحید برساند، ولایت پیامبر(ص) و ولایت اهل بیت(ع) باید انسان را به توحید هدایت کند و همان دعوتی که پیامبر(ص) با عبارت «قولوا لا إله إلا الله» مطرح کرد، در بیانات اهل بیت(ع) نیز استمرار یافت. امام رضا(ع) نیز در ماجرای معروف نیشابور، کلمه «لا إله إلا الله» را همان دعوت به توحیدی دانست که پیامبر(ص) و دیگر انبیا مطرح کرده بودند و در ادامه فرمود: « بشرطها و انا من شروطها». درواقع رسیدن به توحید ناب و یک زیست خدا باورانه، در نگاه اهل بیت(ع) با ولایت حضرات معصومین(ع) پیوند دارد و امیدواریم خداوند متعال به همه ما توفیق شناخت و مهم تر از آن، توفیق عمل به این معارف را عنایت کند. انتهای پیام